Köpeklerde iç ve dış parazit uygulaması

Parazit uygulamasına çoğu zaman “parazit aşısı” denir. Bunu düzeltmekte yarar var: parazitler aşıyla önlenmez. Belirli aralıklarla verilen antiparaziter ilaçlarla önlenir ve tedavi edilir, çünkü koruma zamanla biter ve yeniden bulaşma her zaman mümkündür.

İç parazitler

Yuvarlak solucanlar. Köpeklerde en sık görülen bağırsak solucanıdır. Yavrular annelerinden, doğumdan önce ve süt yoluyla çok sık enfekte olur; bu yüzden yavrular çok erken yaştan başlayarak tekrar tekrar ilaçlanır. Ağır yükte karnı şiş, tüyü donuk, kusan ve ishalli bir yavru görülür.

Yuvarlak solucan larvaları insanları, özellikle küçük çocukları enfekte edebilir ve seyrek olarak göze göç eder. Çocuklu evlerde düzenli uygulamanın ve dışkının toplanmasının başlıca nedeni budur.

Şeritler. Genellikle kendini yalarken enfekte bir pireyi yutarak ya da çiğ et ve sakatattan alınır. Anüs çevresinde ya da yatağında pirinç tanesi büyüklüğünde halkalar görülebilir. Pireyi tedavi etmeden şeridi tedavi etmek geri dönmesine izin verir.

Kancalı kurtlar ve kamçılı kurtlar, ishale ve ağır yüklerde kansızlığa yol açar.

Ekinokok, Türkiye’de gerçek bir halk sağlığı önemi olan bir şerittir. Köpekler koyun ve diğer çiftlik hayvanlarının çiğ sakatatını yiyerek alır ve insanlarda ciddi kist hastalığına yol açabilir. Çiğ sakatat vermeyin ve hayvancılık yapılan alanlara giren köpekleri önerdiğimiz programla ilaçlayın.

Giardia, özellikle yavrularda ve durgun sudan içen köpeklerde süregelen ishale yol açan bir tek hücreli.

Dış parazitler

Pireler. En sık görülen deri paraziti ve alerjik deri hastalığının başlıca nedeni. Köpeğin üzerindeki erişkinler nüfusun küçük bir bölümüdür; yumurtalar, larvalar ve pupalar halıda, yatakta ve arabada durur.

Keneler. Otlukta ve çalılıkta alınır. Hastalık taşıdıkları için hızlı çıkarılmaları önemlidir. Uygun bir kene kancası kullanın ve çekmek yerine çevirin; asla kibrit, alkol ya da vazelin kullanmayın, bunların hepsi kenenin içeriğini geri kusmasına yol açar.

Uyuz akarları, sarkoptik ve demodektik; kendi yazısında ele alınıyor.

Kulak uyuzu, koyu ve kuru döküntü, baş sallama ve kaşınma yapar.

Bitler, seyrektir ve genellikle bakımsız ya da güçsüz hayvanlarda görülür.

Yolculukla gelen iki parazit

Ankara’da yaşayan bir köpek için asıl risk tatildir.

Kalp kurdu (dirofilaria) sivrisinekle bulaşır, kalbin sağ tarafına ve akciğer damarlarına yerleşir. Türkiye’nin kıyı bölgelerinde görülür. İlk belirtisi çoğu zaman çabuk yorulma ve süregelen kuru öksürüktür, ve bu belirti dönüşten aylar sonra başlayabilir. Korunması düzenli uygulamayla olur; tedavisi uzun ve zordur.

Leishmania kum sineğiyle bulaşır, aynı kıyı bölgelerinde görülür ve deriyle iç organları tutar. Korunmanın temeli sineğin ısırmasını engellemektir: kum sineğini uzaklaştıran tasma ya da damla, akşam ve gece saatlerinde köpeği dışarıda tutmamak.

Kıyıya gidecekseniz hangi ürünün uygun olduğunu gitmeden önce konuşalım; ikisi de dönüşte tedavi edilmesi güç, önlenmesi kolay hastalıklardır.

Ne sıklıkla

Tek bir şema yoktur. Şunlara bağlıdır:

• Köpek yerden bir şeyler alıyor ya da avlanıyor mu
• Hayvancılık alanlarına ve durgun suya erişimi var mı
• Evde çocuk ya da bağışıklığı baskılanmış biri var mı
• Evde başka hayvanlar var mı
• Mevsim ve bölge; ancak ısıtılan evlerde pireler yıl boyu sürer

Varsayılan bir şema uygulamak yerine aralığı köpeğiniz için biz belirleriz.

Doğru yapmak

Köpeği tartın ve gerçek kilosuna göre dozlayın; eksik doz, tedavinin işe yaramamış gibi görünmesinin sık bir nedenidir. Evdeki bütün hayvanları aynı programla uygulayın. Pire uygulamasında yatakları sıcak yıkayın ve arabayı da içine katarak iyice süpürün. Aralığa uyun, çünkü geç kalan uygulama boşluk bırakır.

Bir uyarı

Kediye asla köpek ürünü kullanmayın. Permetrin içeren köpek ense damlaları kedilerde titreme, nöbet ve ölüme yol açar. İkisi birden varsa, uygulanmış köpeği ilaç kuruyana kadar kediden uzak tutun.

Sık sorulanlar

Köpeğim bahçede yaşıyor, ne sıklıkla gerekir

Bahçede yaşayan, toprakla ve başka hayvanlarla teması olan köpekte aralık, apartmanda yaşayan köpeğe göre daha sıktır. Kesin aralığı köpeğin yaşadığı yere ve alışkanlıklarına bakarak veririz.

Dışkısında solucan yok, gerek var mı

Görmemek yokluğun kanıtı değildir; yumurtalar çıplak gözle görülmez ve enfekte köpeklerin çoğunda dışkıda solucan görünmez. Koruma görüntüye göre değil programa göre yapılır.

Uygulamadan sonra kusma oldu

Bir iki gün hafif halsizlik ve iştahsızlık olabilir. Kusma sürerse, titreme ya da dengesizlik eklenirse arayın. Ağır parazit yükü olan bir köpekte uygulama sonrası geçici bir kötüleşme de görülebilir; bunu önceden söyleriz.

Çiğ et vermek sakıncalı mı

Çiğ sakatat özellikle sakıncalıdır: ekinokok başta olmak üzere şeritler bu yolla bulaşır ve ekinokok insanda ciddi kist hastalığı yapar. Çiğ beslemeyi düşünüyorsanız önce konuşalım.

Kene çıkardım, hastalık yapar mı

Kenenin taşıdığı etkenler için geçen süre önemlidir, bu yüzden erken çıkarmak işe yarar. Çıkardıktan sonraki haftalarda halsizlik, ateş, iştahsızlık ya da topallama görürseniz arayın ve kene çıkardığınızı söyleyin.