Acil durumda ne yapmalı
Aşağıdaki belirtilerin hiçbiri sabahı beklemez. Kliniğimiz her saat açıktır. Yola çıkmadan önce arayın: durumu bilirsek siz gelene kadar hazırlanırız.
Bu belirtiler beklemez
Bunlardan biri varsa hayvanınızı hemen getirin. Emin değilseniz de arayın; gereksiz gelmiş olmak, geç kalmış olmaktan iyidir.
Nefes almakta zorlanma
Ağzı açık soluma, karnını kullanarak zorlanarak nefes alma, boynu uzatıp dirsekleri açarak durma, dilin ya da diş etlerinin morarması. Kedilerde ağzı açık soluma neredeyse her zaman acildir; kediler köpekler gibi normal şartlarda ağzıyla solumaz.
Erkek kedinin idrar yapamaması
Kum kabına girip çıkıp bir şey yapamama, zorlanma, sesli ağlama, karnını yalama. Sık sık kabızlıkla karıştırılır. İdrar yolu tıkanması erkek kedilerde saatler içinde böbrek yetmezliğine ve ölüme gider. Bu bir bekleme durumu değildir.
Zehirli madde ya da ilaç yutması
Ne yediğini biliyorsanız kutusunu ya da ambalajını yanınıza alın. Miktarı ve ne zaman olduğunu not edin. Size söylenmeden kusturmaya çalışmayın: bazı maddelerde kusturmak yemek borusunu yakar ve durumu ağırlaştırır.
Nöbet geçirme
Nöbet sırasında ağzına elinizi ya da bir cisim sokmayın; hayvan dilini yutmaz, siz ısırılırsınız. Çevredeki sert eşyaları uzaklaştırın, ışığı ve sesi azaltın, süreyi tutun. Nöbet beş dakikadan uzun sürüyorsa ya da arka arkaya tekrarlıyorsa hemen getirin.
Trafik kazası ya da yüksekten düşme
Dışarıdan iyi görünmesi güvende olduğu anlamına gelmez. İç kanama, diyafram yırtığı ve akciğer zedelenmesi ilk saatlerde belirti vermeyebilir. Kaza geçiren her hayvan, yürüyor olsa bile muayene edilmelidir.
Karnın şişmesi ve boşuna öğürme
Özellikle geniş göğüs kafesli büyük ırk köpeklerde karnın gerilmesi, huzursuzluk ve kusmadan öğürme mide dönmesinin işaretidir. Bu tabloda kaybedilecek dakika yoktur.
Doğumun ilerlememesi
Güçlü kasılmalar başladığı hâlde yarım saat içinde yavru gelmiyorsa, yavrular arasında iki saatten uzun süre geçiyorsa ya da yeşil koyu akıntı geldiği hâlde yavru doğmuyorsa müdahale gerekir.
Durmayan kanama
Temiz bir bez ya da havluyla yaranın üzerine doğrudan ve sürekli baskı uygulayın. Bezi kaldırıp kontrol etmeyin, pıhtıyı bozar. Turnike uygulamayın.
Sıcak çarpması
Araçta ya da sıcakta kalmış, hızlı soluyan, salyası artmış, sendeleyen hayvan. Oda sıcaklığında suyla ıslatın ve serin yere alın. Buz ya da buzlu su kullanmayın: damarları kasar ve vücut ısısının atılmasını zorlaştırır.
Ani şişme ve alerjik tepki
Yüzde, göz kapaklarında ya da ağızda şişme, deride kabarıklık, arı sokması sonrası halsizlik. Solunumu etkilemeye başlamadan getirin.
Diş eti rengi hızlı ve elle tutulur bir ölçüdür
Sağlıklı diş eti pembe ve nemlidir; parmakla bastırıp bırakınca renk iki saniye içinde geri gelir. Soluk, beyaz, mavi, sarı ya da parlak kırmızı bir diş eti beklemez. Aşağıdaki tablo hangi rengin neyi anlattığını gösterir.
Dudağı hafifçe kaldırın, köpek dişinin üstündeki diş etine bakın. Parmakla bastırıp bırakın: renk iki saniye içinde geri gelmeli.
- Pembe ve nemliNormal
- Soluk ya da beyazKan kaybı, şok ya da ağır kansızlık
- Mavi ya da morOksijen yetersizliği
- SarıSarılık: karaciğer ya da alyuvar yıkımı
- Parlak kırmızıIsı çarpması, sepsis ya da zehirlenme
Pembe dışındaki her renk aynı gün, çoğu zaman aynı saat müdahale gerektirir. Yutkunamayan ya da sizi ısırabilecek bir hayvanın ağzına elinizi sokmayın.
Bunları asla yapmayın
İyi niyetle yapılan bu birkaç şey, kliniğe gelen hayvanlarda en sık karşılaştığımız ek zararın kaynağıdır.
İnsan ağrı kesici vermeyin
Parasetamol kedilerde tek tablet bile öldürücüdür; kediler bu maddeyi vücutlarından atacak enzime sahip değildir. İbuprofen ve aspirin hem kedilerde hem köpeklerde mide kanamasına ve böbrek yetmezliğine yol açar. Hayvanınıza asla evdeki ağrı kesiciden vermeyin.
Kendiliğinizden kusturmaya çalışmayın
Tuz, zeytinyağı ya da parmakla kusturma girişimleri zarar verir. Çamaşır suyu, tiner gibi yakıcı maddelerde kusturmak yemek borusunu ikinci kez yakar.
Süt vermeyin
Sütün zehir bağladığı yaygın ama yanlış bir inanıştır. Çoğu erişkin kedi ve köpek laktozu sindiremez; ishal ekleyerek tabloyu ağırlaştırırsınız.
Kırık uzvu düzeltmeye çalışmayın
Kırığı yerine oturtmaya çalışmak damar ve sinir zedeler. Uzvu olduğu gibi bırakın, hayvanı hareket ettirmeden taşıyın.
Köpek ilacını kediye uygulamayın
Köpekler için üretilmiş permetrin içerikli dış parazit damlaları kedilerde titreme, nöbet ve ölümle sonuçlanır. Ense damlası alırken hangi tür için olduğunu mutlaka kontrol edin.
Yola çıkmadan önce
- Arayın ve durumu kısaca anlatın.
- Zehirlenme varsa maddenin kutusunu, ambalajını ya da bitkiden bir parçayı alın.
- Kullandığı ilaçların adını ve aşı karnesini yanınıza alın.
- Kustuysa ya da ishali varsa, mümkünse bir örnek alın.
- Yanınızda bir kişi daha varsa getirin: biri hayvanı tutar, biri araç kullanır.
Nasıl taşınmalı
- Kedileri kapalı bir taşıma kabına ya da kutuya alın; kucakta taşımak hem sizin hem kedinin güvenliği açısından risklidir.
- Yaralı köpeği battaniye ya da sert bir zemin üzerinde, mümkün olduğunca az hareket ettirerek taşıyın.
- Ağrısı olan hayvan sahibini de ısırabilir. Ancak kusuyorsa, nefes almakta zorlanıyorsa ya da bilinci kapalıysa ağzını asla bağlamayın.
- Üzerini örterek sıcak tutun. Şok tablosunda vücut sıcaklığı hızla düşer.
- Araçta hayvanı sabit tutun; ani fren kırık ve yaraları ağırlaştırır.
Evde sık bulunan zehirler
Aşağıdakiler kedi ve köpeklerde zehirlenmenin en sık nedenleridir. Yutulduğundan şüpheleniyorsanız belirti beklemeyin, arayın.
Parasetamol ve ibuprofen
Kedilerde çok küçük miktarlar bile öldürücüdür.
Çikolata
Kakao oranı yükseldikçe tehlike artar; bitter çikolata en risklisidir.
Ksilitol
Şekersiz sakız ve bazı diyet ürünlerinde bulunur. Köpeklerde kan şekerini düşürür ve karaciğeri yıkar.
Üzüm ve kuru üzüm
Köpeklerde böbrek yetmezliğine yol açabilir; güvenli bir miktarı yoktur.
Soğan ve sarımsak
Alyuvarları parçalar. Çiğ ya da pişmiş fark etmez.
Zambak (Lilium)
Kedilerde yaprağı, poleni ve vazo suyu bile böbrek yetmezliği yapar.
Antifriz
Tatlı olduğu için içilir. Etkisi çok hızlıdır, saatler içinde müdahale gerekir.
Fare zehiri
Pıhtılaşmayı bozar. Belirtiler günler sonra ortaya çıkabilir.
Permetrinli köpek damlası
Kedilerde nöbet ve ölüme yol açar.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner hekim muayenesinin yerini tutmaz. Hayvanınızla ilgili bir endişeniz varsa kliniğe başvurun.