Aşılama, köpekleri kolay yayılan ve yavrularda çoğu zaman ölümcül seyreden hastalıklardan korur. Aşağıdaki genel şemadır; kesin plan her köpek için yaşına, sağlığına ve yaşam biçimine göre belirlenir.

Karma aşı

Her köpeğe önerilir:

Gençlik hastalığı. Solunum sistemini, bağırsağı ve ardından sinir sistemini tutan bir virüs. Hayatta kalan köpeklerde çoğu zaman kalıcı nörolojik hasar bırakır.

Bulaşıcı hepatit, köpek adenovirüsünün yol açtığı ve karaciğeri tutan hastalık.

Parvovirüs. Yavrularda şiddetli kusma ve bol kanlı ishal yapar; hızlı su kaybı ve çöküşle ilerler. Yoğun tedavi olmadan çoğu zaman ölümcüldür ve belirtileri köpeklerde kanlı ishal yazısında ayrıntısıyla anlatılıyor. Virüs çevrede aylarca kalır ve ev dezenfektanlarının çoğuna direnir; yani yavrunun yakalanması için başka bir köpekle karşılaşması gerekmez.

Parainfluenza, kennel öksürüğü etkenlerinden biri.

Kuduz

Türkiye’de sahipli köpeklerde kuduz aşısı yasal olarak zorunludur, belirli aralıklarla tekrarlanır ve köpeğin kayıt bilgileriyle kaydedilir. Yurt dışına çıkış için de gereklidir.

Kuduz belirtiler çıktıktan sonra ölümcüldür ve insana bulaşır; bu, veteriner hekimlik kadar halk sağlığı önlemidir. Hastalığın kendisi kuduz köpek belirtileri yazısında anlatılıyor.

Ek aşılar

Leptospiroz. Sıçanların ve diğer hayvanların idrarıyla yayılan, durgun sudan, çamurdan ve dereden bulaşan bakteriyel bir enfeksiyon. Böbrekleri ve karaciğeri bozar ve insana bulaşır. Dışarı çıkan köpeklere önerilir.

Kennel öksürüğü, burundan ya da enjeksiyonla uygulanır. Pansiyona, kreşe, eğitim kursuna giden ya da düzenli olarak başka köpeklerle karışan köpekler için değerlidir. Birçok pansiyon bunu şart koşar.

Yavru takvimi

Yavruları annenin ilk sütündeki antikorlar korur. Bunlar ilk haftalarda azalır ve aşı ancak onları engellemeyecek kadar azaldıklarında işe yarayabilir. Zamanlama yavrudan yavruya değiştiği için kür tek seferlik değil, tekrarlanarak yapılır.

İlk karma aşı yaklaşık 6-8 haftalıkken
En az 16 haftalık olana kadar 3-4 hafta arayla tekrar
Kuduz genellikle 12 haftadan itibaren
Ek aşılar koşullara göre eklenir

Yavru, kür tamamlanana kadar korunmuş değildir. O zamana kadar aşısız köpeklerden ve bilinmeyen köpeklerin bulunduğu umumi alanlardan uzak tutun.

Sosyalleşme ve aşı arasındaki boşluk

Burada gerçek bir gerilim vardır. Yavrunun neyin normal olduğunu öğrendiği pencere yaklaşık 12-14 haftada kapanır, yani aşı kürü bitmeden önce. Tam aşılanana kadar tam yalıtımda tutulan yavru parvovirüsten korunur ve ömür boyu sürecek bir korkaklıkla kalır; bu da başlı başına ciddi bir refah sorunudur.

Pratik yanıt, sosyalleşmemek değil güvenli sosyalleşmektir: yavruyu kucakta dışarı çıkarıp dünyayı görmesini ve duymasını sağlayın, sağlıklı ve aşılı köpekleri evinize davet edin, temiz özel bahçeleri kullanın ve aşı şartı arayan yavru kurslarına gidin. Yavrunuz için dengeyi bizimle konuşun.

Erişkinler

Tekrarlar köpeğiniz için belirlenen şemayı izler. Kuduz kendi yasal aralığını izler.

Her aşıdan önce muayene yapılır. Ateşi olan, ishalli, halsiz ya da parazit yükü yüksek köpeğe aşı yapmayız, çünkü bağışıklık sistemi gereken yanıtı veremez ve koruma oluşmaz.

Sokaktan alınan ya da geçmişi bilinmeyen köpek

Aşı geçmişi bilinmiyorsa aşısız kabul edilir. Bu, fazladan aşı yapmış olma ihtimalini göze almak demektir ve karşısındaki risk yanında küçük kalır.

Önce muayene ve parazit uygulaması yapılır; parazit yükü yüksek bir köpekte aşı beklenen yanıtı vermez. İç ve dış parazit uygulamasının nasıl yürüdüğü köpeklerde parazit uygulaması yazısında. Erişkin köpeğe karma aşı genellikle iki doz olarak, üç dört hafta arayla yapılır. Kuduz kendi takvimine girer.

Evde başka köpek varsa yeni geleni birkaç hafta ayrı tutmak hem bulaşıcı hastalıklar hem tanışma açısından iyi olur.

Aşı günü ne oluyor

Aşı yalnızca bir iğne değil, bir kontrol fırsatıdır. Muayenede ateş, kilo ve vücut kondisyonu, diş ve diş etleri, kulaklar, gözler, deri ve tüy, kalp ve akciğer sesleri, karın ve eklemler değerlendirilir. Yılda bir yapılan bu muayene, sessiz ilerleyen sorunların en sık yakalandığı andır.

Aşıdan sonra köpeği o gün sakin tutun, ağır egzersiz yaptırmayın. Bir iki gün süren hafif halsizlik beklenebilir.

Yurt dışına çıkacaksa

Sıralama önemlidir ve yanlış sıra yolculuğu erteletir. Önce mikroçip takılır, sonra kuduz aşısı yapılır; çip aşıdan sonra takılırsa aşı geçersiz sayılır. Bazı ülkeler ayrıca kuduz antikor testi ve testten sonra beklenecek bir süre ister.

Gideceğiniz ülkenin kuralları değişebildiği için planı yolculuktan aylar önce konuşmak gerekir.

Tatile Akdeniz ya da Ege kıyısına götürecekseniz

Kum sineğiyle bulaşan leishmania, Türkiye’nin kıyı bölgelerinde görülür ve Ankara’da yaşayan bir köpek yalnızca tatilde karşılaşabilir. Hastalık yavaş ilerler, deri ve iç organları tutar ve tedavisi uzundur.

Korunmanın temeli sineğin ısırmasını engellemektir: kum sineğini uzaklaştıran tasma ya da damla, akşam ve gece saatlerinde köpeği dışarıda tutmamak, sineklikli ortam. Gitmeden önce hangi ürünün uygun olduğunu konuşalım.

Sık sorulanlar

Evden hiç çıkmayan köpeğe aşı gerekir mi? Evet. Parvovirüs ayakkabıyla eve girebilir, kuduz ise yasal olarak zorunludur.

Tekrar gecikirse ne olur? Gelin, birlikte bakalım. Gecikmenin süresine göre kürün baştan başlaması gerekebilir.

Yan etkisi olur mu? Bir iki gün süren hafif halsizlik ya da aşı yerinde küçük hassas bir şişlik sıktır ve geçer. Yüzde şişme, kaşıntı, kusma ya da nefes darlığı olursa hemen arayın; bunlar nadirdir ama erken müdahale gerektirir.

Köpeğim hasta, aşı olabilir mi? Hayır, önce hastalığı geçsin. Bu bir gecikme değil, aşının işe yaraması için gereken koşuldur.

Kaç aşı aynı gün yapılabilir? Birden fazla bileşen aynı randevuda uygulanabilir; kararı köpeğin yaşına, boyuna ve sağlık durumuna bakarak veririz.

Aşı köpeğimi hasta eder mi? Aşıdaki etken hastalığı yapacak durumda değildir. Görülen hafif halsizlik bağışıklık sisteminin çalışmaya başlamasının işaretidir.

Karneyi saklayın

Her aşı tarihiyle kaydedilir. Pansiyon, kreş, eğitim kursu, yurt dışı çıkışı ve başka bir klinik başvurusunda istenir.