Köpeklerde öksürük

Öksürük, hava yolunu temizleyen koruyucu bir tepkidir. Köpeklerde öksürüğün niteliği ve ona eşlik edenler nedenleri belirgin biçimde daraltır.

Öksürüğü dinleyin

Sert, kuru, kaz sesine benzeyen ve öğürmeyle biten öksürük; sahipler bunu çoğu zaman “boğazına bir şey takıldı” diye tarif eder. Klasik kennel öksürüğüdür; trakea kollapsının da sesi budur.

Yumuşak, ıslak, geceleri ve yatınca artan öksürük; orta yaşlı ya da yaşlı, çoğu zaman küçük ırk bir köpekte. Akciğerlere sıvı biriktiren kalp hastalığını düşündürür.

Islak ve balgamlı, ateş ve halsizlikle birlikte. Zatürreyi düşündürür.

Kaz sesine benzeyen, heyecanla ya da tasmanın çekilmesiyle tetiklenen öksürük; küçük ırkta. Trakea kollapsını düşündürür.

Yaşlı köpekte kilo kaybıyla süregelen öksürük. Kitle dışlanmasını gerektirir.

Kennel öksürüğü

Virüs ve bakteri birleşiminin yol açtığı, köpeklerin bir araya geldiği yerlerde yayılan bulaşıcı trakeobronşit: pansiyonlar, kreşler, eğitim kursları, parklar.

Tipik olarak, bunun dışında canlı, yiyen ve normal davranan bir köpekte çarpıcı ve sert bir öksürük görülür. Olguların çoğu bir ila üç haftada, özel bir tedavi olmadan düzelir.

Köpek halsizse, iştahsızsa, ateşliyse ya da solunumu etkilenmişse muayene gerekir; yavrularda, yaşlılarda ve zaten hasta olanlarda zatürreye ilerleyebilir.

Aşısı vardır ve pansiyona, kreşe giden ya da düzenli olarak başka köpeklerle karışan köpekler için değerlidir.

Kalp hastalığı

Yaşlı bir köpekte, özellikle küçük ırkta, geceleri ve yattıktan sonra artan yumuşak bir öksürük kalp hastalığının sık görülen tablosudur.

Evde yapabileceğiniz yararlı bir şey: uykudaki solunum sayısını sayın. Köpek derin uykudayken göğsün otuz saniyedeki kalkışlarını sayıp ikiyle çarpın. Dakikada 30’un sürekli üzerinde olması kontrol gerektirir ve yükselen bir eğilim çoğu zaman her şeyden önce görünür.

Trakea kollapsı

Küçük ırklarda sıktır. Soluk borusunun kıkırdak halkaları yumuşar ve yassılaşır. Heyecan, boyna binen basınç ve sıcak tetikler.

Pratik önlemler: tasma yerine göğüs tasması kullanın, köpeği zayıf tutun, sıcaktan kaçının ve kapıdaki heyecanı azaltın.

Kalp kurdu

Sivrisinekle bulaşan kalp kurdu (dirofilaria) Türkiye’nin kıyı bölgelerinde görülür ve kalbin sağ tarafına ile akciğer damarlarına yerleşir. İlk belirtisi çoğu zaman çabuk yorulma ve süregelen kuru öksürüktür.

Ankara’da yaşayan bir köpek için asıl risk tatil yolculuklarıdır. Kıyıya götürdüğünüz bir köpekte, dönüşten aylar sonra başlayan öksürük bu ihtimali akla getirmelidir. Korunma düzenli parazit uygulamasıyla yapılır ve tedaviden çok daha kolaydır; ayrıntısı köpeklerde iç ve dış parazit yazısında.

Kaydetmek işe yarar

Öksürüğün sesi tanıyı daraltan asıl bilgidir ve köpekler muayene odasında öksürmez. Evde videoya çekin. Otuz saniye yeter.

Bir de şunları not edin: ne zaman başladı, gün içinde mi gece mi artıyor, egzersizle mi heyecanla mı tetikleniyor, sonunda bir şey çıkıyor mu, köpek çabuk yoruluyor mu.

Evde ne yapılır

Tasma yerine göğüs tasması kullanın. Duman, aerosol ve tozdan kaçının. Havayı nemli tutun; buharlı banyoda on dakika işe yarar. Dinlenme ve öksürük sürerken egzersiz yok. Kennel öksürüğü olasıysa köpeği diğer köpeklerden uzak tutun.

İnsan öksürük şurubu vermeyin; birçoğu köpekler için zararlı maddeler içerir.

Ne zaman gelmeli

Zorlanarak nefes alma ya da mavimsi, gri veya soluk diş etleriyle birlikte öksürük. Kan ya da köpük çıkaran öksürük. Halsizlik, ateş ya da iştahsızlıkla birlikte öksürük. Bir haftayı aşan öksürük. Yaşlı köpekte geceleri artan öksürük. Herhangi bir çöküş. Ya da yedikten hemen sonra başlayan ani öksürük; bu bir şeyin soluk borusuna kaçtığını gösterebilir.

Diş eti renginin nasıl okunacağı acil sayfasında anlatılıyor. Kliniğimiz gece de hafta sonu da açık; kararsız kaldığınızda gece ve hafta sonu sayfasına bakın.

Sık sorulanlar

Köpeğim sanki boğazına bir şey takılmış gibi öksürüyor

Bu tarif en sık kennel öksürüğüne ve trakea kollapsına uyar. Gerçekten bir şey takılmışsa tablo anidir, köpek panikler ve solunumu bozulur; o durumda beklemeyin. Ağzına elinizi sokup aramaya çalışmayın.

Kennel öksürüğü bana bulaşır mı

Etkenlerin çoğu insana bulaşmaz. Çok seyrek durumlar dışında insan için risk taşımaz, ama evdeki öbür köpeklere kolayca geçer.

Aşılıydı, yine kennel öksürüğü oldu

Aşı bu tabloya yol açan etkenlerin hepsini kapsamaz; hastalığın ağırlığını ve süresini azaltır. Pansiyona ya da kreşe giden köpekte yine de değerlidir.

Öksürük şurubu verebilir miyim

İnsan öksürük şuruplarını vermeyin; birçoğu köpekler için zararlı maddeler içerir ve bazıları ksilitol taşır. Ayrıca öksürüğü bastırmak her zaman doğru değildir: balgamlı bir öksürükte bastırmak zararlıdır.

Yaşlı köpeğim geceleri öksürüyor, gündüz iyi

Bu kalıp kalp hastalığının en bilinen görünümüdür ve ertelenmemelidir. Gelmeden önce birkaç gece uyku solunum sayısını sayıp not edin; muayenede doğrudan işimize yarar.