Kedim zehirlendi

Kediler köpeklerden daha az zehirlenir, çünkü ne yediklerinde daha seçicidirler. Zehirlenme olduğunda genellikle tüylerine bulaşan bir maddeyi yalayarak ya da iyi niyetle verilen bir madde yüzünden olur.

İlk dakikalar

Yola çıkmadan önce arayın. Ne yutulduğunu, yaklaşık ne kadar olduğunu ve ne zaman olduğunu söyleyin.

Ambalajı, şişeyi ya da bitkiden bir parçayı yanınıza alın. Maddenin belirlenmesi tedaviyi baştan sona değiştirir.

Kusturmaya çalışmayın. Çamaşır suyu ya da tiner gibi yakıcı maddelerde kusmak yemek borusunu geri yolda ikinci kez yakar. Tuz, yağ ve parmakla kusturma girişimleri zarar verir.

Süt vermeyin. Sütün zehir bağladığı inancı yaygındır ve yanlıştır.

Madde tüylerine bulaştıysa kedinin yalamasını engelleyin. Bize ulaşana kadar bir tasma ya da vücuduna sarılmış havlu iş görür.

Yanınıza alın: ambalaj ya da şişe, bitkiden bir parça, mümkünse kustuysa kusmuğun fotoğrafı, ve kedinin kullandığı ilaçların kutuları. Olayın saatini yazın; tedavinin sırasını çoğu zaman geçen süre belirler.

Tüye ya da pençeye bulaştıysa

Kediler gün boyunca kendilerini yalar, yani deriye bulaşan madde er geç ağza gider. Bu yüzden temas zehirlenmeleri kedilerde köpeklerden daha sık ağırlaşır.

Madde yağlı ya da yapışkansa (katran, motor yağı, ense damlası) suyla çıkmaz. Kesinlikle tiner, benzin ya da aseton kullanmayın; bunlar kendi başlarına zehirlidir ve deriden emilir. Bize gelene kadar yalamasını engelleyin, gerekirse bölgeyi bir bezle sarın.

Toz ya da suda çözünen bir maddeyse ılık suyla durulamak işe yarar, ama kediyi bunun için zorlamayın ve yola çıkmayı geciktirmeyin.

Kedileri en sık ne zehirler

Parasetamol. Tek tablet bir kediyi öldürebilir; kedilerde bu maddeyi işleyecek enzim yoktur. Belirtileri yüzde ve pençelerde şişme, kahverengi ya da mavimsi diş etleri ve zorlanarak nefes almadır. Kedinize asla insan ağrı kesici vermeyin.

Köpekler için üretilmiş permetrinli ense damlaları. Gördüğümüz en sık ciddi zehirlenmelerden biridir. Kediye uygulanan köpek pire damlası titreme, nöbet ve ölüme yol açar. Ense damlası alırken hangi tür için olduğunu mutlaka kontrol edin.

Zambak. Bitkinin her parçası kediler için zehirlidir; poleni ve vazo suyu bile. Küçük bir temas böbrek yetmezliğine yol açar. Zambağa sürtünüp sonra kendini yalayan kedi maruz kalmış demektir.

Antifriz. Tatlı olduğu için içilir. Böbrekleri saatler içinde bozar ve müdahale çok hızlı olmalıdır.

Fare zehiri. Kanın pıhtılaşmasını durdurur. Belirtiler günler sonra çıkabilir; bu yüzden bilinen bir temas gözlenmez, hemen tedavi edilir.

Diğerleri: soğan ve sarımsak, çikolata, çay ağacı yağı dahil uçucu yağlar, fenol içeren ev dezenfektanları ve insan antidepresanları.

Zehirlenme belirtileri

Salya, kusma, titreme ya da nöbet, dengesizlik, zorlanarak nefes alma, ani çöküş, soluk, kahverengi ya da mavimsi diş etleri ve ışığa tepki vermeyen göz bebekleri.

Bazı zehirler ilk saatlerde hiçbir şey göstermez. Bilinen bir temasın, iyi görünen bir kedide bile acil sayılmasının sebebi budur.

Fare zehirinde belirtiler günler sonra, antifrizde ise saatler içinde çıkar. Parasetamolde ilk saatlerde kedi iyi görünebilir ve tabloyu geri döndürme şansı tam olarak o saatlerdedir. Yani “belirti yok, demek ki bir şey olmamış” çıkarımı zehirlenmede yanlıştır.

Emin değilseniz

“Yediğini görmedim ama şüpheleniyorum” durumu sık gelir. Ölçü şudur: şüphe, beklemek için bir sebep değil arama sebebidir. Telefonda birkaç soruyla çoğu zaman riskin olup olmadığını ayırabiliriz ve bu size hiçbir şeye mal olmaz.

Kedinin ulaşabildiği yerleri gözden geçirin: açık kalmış ilaç kutusu, dökülmüş sıvı, ısırılmış bitki yaprağı, çiğnenmiş ambalaj. Bulduğunuz şey tedaviyi belirler.

Biz ne yaparız

Tedavi tamamen ne alındığına bağlıdır. Arındırma, aktif kömür, böbrekleri korumak için damardan sıvı, varsa özgül panzehir ve klinikte izlem içerebilir.

Burada en önemli etken zamandır. Arayın.

Kusturma gerekiyorsa klinikte, uygun ilaçla yapılır; evde denenen yöntemler hem işe yaramaz hem zarar verir. Kedi gözlem gerektiriyorsa yatışlı tutulur, nasıl yürüdüğü hospitalizasyon sayfasında.

Gece ya da hafta sonuysa beklemeyin; kliniğimiz açık ve kararsız kaldığınızda gece ve hafta sonu sayfası yardımcı olur.

Evde riski azaltmak

• İlaçları kapalı dolapta tutun. Kediler tezgâh ve komodin üstüne çıkar
• Zambak bulundurmayın. Buket geldiyse zambakları ayırın
• Ense damlası alırken kedi için mi köpek için mi olduğunu her seferinde okuyun
• Antifriz ve fare zehirini kedinin girdiği hiçbir alanda bırakmayın
• Uçucu yağları difüzörle yaymayın; kediler bunları karaciğerinde işleyemez
• Temizlik yaptığınız zemin kuruyana kadar kediyi o odaya almayın

Sık sorulanlar

Kedim çiçek yaprağı yedi, ne yapmalıyım

Hangi bitki olduğunu belirlemeye çalışın ve bir parçasını yanınıza alın. Zambak ailesinden bir bitkiyse hiç beklemeyin. Bilmiyorsanız fotoğrafını çekip arayın.

Aktif kömür evde bulundurayım mı

Kendi başınıza vermeyin. Aktif kömür bazı maddelerde işe yarar, bazılarında hiç etkisizdir ve yanlış zamanda verilmesi solunum yoluna kaçma riski taşır. Verilip verilmeyeceğine maddeye bakarak karar verilir.

Süt ya da yoğurt zehiri bağlar mı

Hayır. Bu yaygın bir inanıştır ve yanlıştır. Üstelik çoğu erişkin kedi laktozu sindiremez, yani tabloya ishal eklenir.

Kedim insan ilacımı yaladı ama çok az. Yine de gelmeli miyim

Miktarın az görünmesi güvence değildir; kedi küçük bir bedendir ve bazı maddelerde çok küçük miktar bile yeterlidir. Parasetamolde tek tablet öldürücüdür. Arayın, hangi ilaç olduğunu söyleyin.