Kedim ishal oldu

Kedilerde ishal, mama değişikliğinden sonraki tek seferlik yumuşamadan ciddi bir hastalığın belirtisine kadar geniş bir aralıkta yer alır. Ayıran şey ne kadar sürdüğü, neye benzediği ve kedinin kendini nasıl hissettiğidir.

Neden olur

En sık nedenler ani mama değişikliği, olmaması gereken bir şeyi yemek, bağırsak parazitleri ve strestir. Bunların ötesinde: bakteriyel ve viral enfeksiyonlar, giardia ve diğer tek hücreliler, bağırsakların iltihabi hastalıkları, pankreas iltihabı, besin intoleransı, hipertiroidi ve böbrek hastalığı.

Yavru kedilerde parazitler ve bulaşıcı nedenler öne çıkar. Yaşlı kedilerde sistemik hastalıklar daha olasıdır.

Stresi hafife almayın. Ev taşımak, eve yeni bir hayvan ya da bebek gelmek, pansiyona bırakmak, hatta mobilya düzenini değiştirmek kedilerde birkaç günlük ishale yol açabilir. Nedeni stres olsa bile üç günü aşan ishal değerlendirilmelidir.

İnce bağırsak mı kalın bağırsak mı

Teknik görünür ama gözlemleyebileceğiniz bir şeydir ve bize yardımcı olur.

Bol miktarda, sulu, günde birkaç kez ve kilo kaybıyla birlikte ince bağırsağı düşündürür.

Az miktarda, günde çok kez, ıkınmayla, mukusla ya da taze kırmızı kanla kalın bağırsağı düşündürür.

Gelmeden önce hangi tabloyu gördüğünüzü not edin.

Dışkının rengi ve kıvamı

Görünüm	Genellikle ne demek
Yumuşak ama biçimli, kahverengi	Hafif. Bir iki gün izlenebilir
Sulu, bol, açık kahverengi	İnce bağırsak. Su kaybı riski yüksek
Az miktarda, mukuslu, ıkınmalı	Kalın bağırsak
Üstünde taze kırmızı kan	Kalın bağırsak kanaması. Aynı gün muayene
Siyah, katran gibi, parlak	Sindirilmiş kan, yani üst sindirim sisteminden. Beklemeyin
Çok açık, gri, macun kıvamında	Yağ sindirimi bozuk. Pankreas ya da safra yolu değerlendirilmeli
İçinde pirinç tanesi ya da iplik gibi hareketli parçalar	Parazit. Dışkı örneğiyle gelin

Fotoğraflamak garip gelebilir ama muayenede gerçekten işe yarar.

Su kaybını evde nasıl ölçersiniz

İshalde asıl tehlike ishalin kendisi değil, su kaybıdır. Kedi küçük bir bedendir ve kaybı hızlı yaşar. İki basit kontrol:

Diş etleri. Parmağınızı diş etine değdirin. Nemli ve kaygan olmalıdır. Kuru ya da yapışkansa sıvı girenden hızlı kaybediliyor demektir. Diş eti renginin nasıl okunacağı acil sayfasında ayrıntısıyla anlatılıyor.

Deri esnekliği. Kürek kemiklerinin arasındaki deriyi hafifçe yukarı çekip bırakın. Normalde hemen yerine oturur. Yavaş iniyorsa ya da çadır gibi kalıyorsa su kaybı ilerlemiştir ve beklenmez.

Yavru kedilerde ikisi de yanıltıcı olabilir; yavruda gecikmeyin.

Evde ne yapılabilir

Kedi canlıysa, yiyip içiyorsa ve kan yoksa bir gün gözleyebilirsiniz.

• Taze su her zaman erişilebilir olsun
• Az miktarda, sindirimi kolay bir mamayı sık aralıklarla verin
• Kediyi birkaç saatten fazla, asla tam bir gün aç bırakmayın
• Kum kabını temiz tutun ki ne çıktığını görebilesiniz
• Bu sırada mamayı bir kez daha değiştirmeyin

İnsan ishal ilacı vermeyin; bazıları kediler için zehirlidir. Süt vermeyin; erişkin kedilerin çoğu laktozu sindiremez ve ishali ağırlaştırır. Probiyotikler yardımcı olabilir ama hangisinin uygun olduğu nedene göre değişir, önce sorun.

Evde takibi bırakma noktası

İshal iki günden uzun sürüyorsa, taze kan varsa ya da dışkı siyah ve katran gibiyse, kusma da başladıysa, kedi yemeyi ya da içmeyi bıraktıysa, halsizleştiyse ya da yavru veya yaşlı bir kediyse getirin.

Kusma ishale eklendiğinde su kaybı iki yönden birden olur ve tablo hızlanır; bu durumda bir gün beklemeyin. Kusma tarafı için kedim kusuyor yazısına bakın.

Gece ya da hafta sonuysa kliniğimiz açık. Şimdi mi gelmeli sabahı mı beklemeli kararsızsanız gece ve hafta sonu sayfası bunu ayrıntısıyla yanıtlıyor.

Biz ne yaparız

Muayene, dışkıda parazit ve tek hücreli incelemesi, bulgulara göre kan sayımı ve biyokimya. Yaşlı kedide tiroit hormonu ve böbrek değerleri eklenir. Tedavi nedene yöneliktir; kayıp gerektiriyorsa sıvı deri altına ya da damardan verilir. Ayrıntılar dahiliye ve laboratuvar sayfasında.

Mümkünse taze bir dışkı örneği getirin. Bir gün kazandırır. Örnek ceviz büyüklüğünde yeter, kapalı bir kapta ve mümkünse o günkü olsun.

Sık sorulanlar

İshal var ama kedi neşeli ve yiyor, yine de getirmeli miyim

Kan yoksa ve kedi canlıysa bir gün izleyebilirsiniz. Bu durum ayrı bir yazıda ele alındı: kedim ishal ama halsiz değil. Yine de iki günü geçerse getirin.

Mamayı değiştirdim, ishal ondan mı

Büyük olasılıkla. Ani mama değişikliği kedilerde en sık ishal nedenidir. Eski mamaya dönün, yeni mamaya bir haftaya yayarak geçin: ilk iki gün dörtte bir yeni, sonraki iki gün yarı yarıya, sonra dörtte üç.

Giardia nedir, evdeki öbür kediye bulaşır mı

Giardia tek hücreli bir parazittir, sulu ve kötü kokulu ishal yapar ve evdeki öbür hayvanlara bulaşabilir. Dışkı incelemesiyle aranır, ama her örnekte görünmeyebilir; bu yüzden bazen tekrar örnek isteriz. Bulaşması nedeniyle kum kabının temizliği tedavinin bir parçasıdır.

Kum kabının dışına yapmaya başladı, ilgisi var mı

Olabilir. Sıkışma ve ıkınma hissi kediyi kaba yetişemez hâle getirir. Ama kum kabı dışına tuvalet yapmanın idrar yoluyla ilgili nedenleri de vardır ve erkek kedide idrar yapamamak acildir; kedim tuvaletini yapmıyor yazısı bunu ayırıyor.