Kedim tuvaletini yapmıyor

Bu şikâyetin arkasında birbirinden çok farklı iki durum vardır ve ayırmak acildir.

İdrarını yapamıyor mu, kabı kullanmıyor mu

İdrarını yapamayan kedi kum kabına tekrar tekrar girer, ıkınır, hiçbir şey ya da birkaç damla çıkarır, sesli ağlar ve karnını yalar. Bu, özellikle idrar yolu dar olan ve kolay tıkanan erkek kedilerde tıbbi bir acildir.

Kabı kullanmayan kedi idrarını normal yapar, ama başka bir yere. Bu farklı bir sorundur ve aşağıda ele alınır.

Birincisi saatlerle, ikincisi haftalarla ölçülür.

Erkek kedide tıkalı mesane

İdrar yolu tıkandığında idrar vücuttan çıkamaz. Toksinler birikir, potasyum yükselir, kalp ritmi bozulur ve böbrekler yetmezliğe girer. Tedavi edilmezse bir iki gün içinde ölümle sonuçlanır ve kedi bundan çok önce ağır hastalanır.

Kedi kum kabında ıkındığı için bu tablo çok sık kabızlıkla karıştırılır. Hangisi olduğundan emin değilseniz mesane olduğunu varsayın ve arayın.

Nasıl ayırt edersiniz

Gördüğünüz	Daha çok neyi düşündürür
Kaba girip çıkıyor, hiç ya da birkaç damla idrar	Tıkalı mesane. Acil
Idrar yaparken sesli ağlıyor	Tıkalı mesane ya da sistit
Karnını ısrarla yalıyor	Tıkalı mesane
Karın gergin ve elletmiyor	Tıkalı mesane
Idrarı normal, çıkmayan dışkı	Kabızlık
Idrarda kan var ama miktar normal	Sistit. Aynı gün muayene
Sık sık az az idrar, kapta kan lekeleri	Sistit ya da kristal

Erkek kedide kararsızsanız beklemeyin. Dişi kedilerde tıkanma çok daha nadirdir ama imkânsız değildir.

Kaç saatiniz var

Tıkanma tam ise kedi genellikle yirmi dört ile kırk sekiz saat içinde ağır tabloya girer, ama bu bir güvenlik payı değildir: kalp ritmini bozan potasyum yükselmesi daha erken başlayabilir. Gece fark ettiyseniz sabahı beklemeyin. Kliniğimiz her saat açık ve gece ve hafta sonu sayfası bu kararın nasıl verileceğini anlatıyor.

Mesaneye bastırmayın

İnternette, sahibe mesaneyi bulup sıkarak boşaltmasını söyleyen tarifler dolaşıyor. Bunu yapmayın. İdrarını yapamayan kedide mesane gergindir ve genellikle tıkalıdır; dışarıdan bastırmak mesaneyi yırtabilir. Yırtılan mesane ölümcüldür.

Mesane boşaltma işlemi klinikte, sonda ya da iğneyle, kontrollü biçimde yapılır.

Kediyi kapalı bir taşıma kabında taşıyın ve yolda karnına bastırmaktan kaçının.

Klinikte ne oluyor

Sahiplerin en çok merak ettiği şey bu, çünkü tablo korkutucu.

Önce muayene ve mesanenin elle değerlendirilmesi; tıkalı mesane gergin bir top gibi ele gelir. Kan tahlilinde böbrek değerleri ve potasyum bakılır, çünkü tedavinin sırasını bunlar belirler. Kedi sakinleştirilir ya da kısa süreli anestezi altına alınır ve idrar yoluna sonda konarak tıkanıklık açılır, mesane yıkanır. Damar yolundan sıvı verilir.

Kedi genellikle birkaç gün yatışlı kalır: sonda bir süre yerinde tutulur, idrar çıkışı ve böbrek değerleri izlenir. Yatışlı bakımın nasıl yürüdüğü hospitalizasyon sayfasında.

Tekrarlama ihtimali gerçektir. Bu yüzden taburcu olduktan sonra beslenme değişikliği, su tüketimini artırma ve kontrol takibi tedavinin parçasıdır, ayrıntısı aşağıda.

Kabızlık

Kedi ıkınıyor ama idrarı normalse ve çıkmayan dışkıysa sorun kabızlıktır. Nedenleri arasında su kaybı, yetersiz lif, tüy yumağı, yutulan cisimler, çömelirken duyulan ağrı ve yaşlı kedilerde bağırsak hareketlerinin azalması bulunur.

İki gün dışkılamamak muayene gerektirir. İnsan müshili vermeyin.

Kedi kabın dışına yapıyorsa

Önce tıbbi nedenleri dışlayın: sistit, kristaller ve taşlar idrar yapmayı acı verici hâle getirir, kedi acıyı kapla ilişkilendirir ve kaptan kaçınmaya başlar.

Tıbbi nedenler dışlandığında kabın kendisine bakın:

• Kedi başına bir kap, artı bir yedek
• Sessiz bir yerde; mama ve suyun yanında değil, gürültülü cihazın yanında değil
• Her gün temizlenmiş, haftada bir boşaltılıp yıkanmış
• Kokusuz kum; kedilerin çoğu parfümlü kumdan hoşlanmaz
• Kedinin içinde dönebileceği kadar geniş, yaşlı kediler için alçak girişli

Tekrarını azaltmak

Bir kez tıkanan kedide en etkili koruma su tüketimini artırmaktır, çünkü seyrelen idrar kristal oluşturmaya daha az yatkındır.

• Yaş mamaya geçmek ya da kuru mamaya su eklemek. Tek başına en etkili değişiklik budur
• Evin farklı yerlerinde birden fazla su kabı, mama kabından uzakta
• Akan su çeşmesi; birçok kedi durgun sudan az içer
• Hekimin önerdiği idrar yolu mamasına geçmek ve başka mama vermemek
• Kilo kontrolü ve kum kabı sayısını artırmak
• Stresi azaltmak; kedilerde idrar yolu sorunlarının bir bölümü strese bağlıdır

Ne zaman aramalı

İdrar çıkmadan ıkınan, ağlayan ya da karnını yalayan kedide hemen. İdrarda kan varsa ya da kedi çok sık ve az miktarda gidiyorsa aynı gün. İdrarı normal olup kabın dışına yapan kedide birkaç gün içinde.

Acil belirtilerin tamamı ve ilk dakikada yapılacaklar acil durumda ne yapmalı sayfasında.

Sık sorulanlar

Kedim biraz idrar yapabiliyor, o zaman tıkalı değil mi

Öyle olması gerekmez. Kısmi tıkanıklıkta birkaç damla çıkabilir ve bu sahibi yanıltır. Ölçü miktardır: normal bir kedi her seferinde belirgin bir topak bırakır. Birkaç damla, ıkınma ve ağlama varsa tıkalı kabul edin.

Dişi kedimde de olur mu

Çok daha nadirdir, çünkü dişi idrar yolu daha kısa ve geniştir. Ama sistit ve kristaller dişilerde de sık görülür ve idrarda kan, sık sık az az idrar ve ağlama dişide de muayene gerektirir.

Kabızlık mı mesane mi anlayamıyorum, ne yapayım

Mesane olduğunu varsayın ve arayın. Yanılmanın iki yönü eşit değil: kabızlığı acil sanmak bir muayene masrafıdır, tıkalı mesaneyi kabızlık sanmak kediyi kaybettirir.

Bir kez tıkandı, yine olur mu

Olabilir. Tekrarlama ihtimali gerçektir, özellikle ilk birkaç ay içinde. Yukarıdaki su ve beslenme değişiklikleri bu ihtimali belirgin biçimde azaltır. Kedi yeniden ıkınmaya başlarsa ilk seferki kadar acil davranın.