Kuşlar yırtıcıya av olan hayvanlardır ve doğaları gereği hastalığını gizler. Bir kuş belirti gösterdiğinde sorun çoktan ilerlemiş olur. Bu, kuş sahiplerinin en sık duyduğu ama en az inanılan cümledir; oysa kliniğe geç gelen kuş vakalarının çoğunun sebebi budur.

Solunumla ilgili her değişiklik bu yüzden ciddiye alınır.

Beklemeyen belirtiler

Kuyruk oynaması. Dinlenirken her nefeste kuyruğun ritmik biçimde aşağı yukarı hareket etmesi. Kuş göğüs kafesini yeterince genişletemediğinde vücut nefes almak için kuyruğu kullanır. Sağlıklı bir kuş dinlenirken bunu yapmaz.

Gagası açık soluma. Uçtuktan hemen sonra kısa süreli olabilir. Kuş sakinken sürüyorsa beklemez.

Ses. Nefes alırken tıklama, hırıltı ya da ıslık. Sesli nefes her zaman anormaldir.

Boynu uzatıp yukarı bakma. Hava yolunu açmaya çalışan kuşun duruşudur.

Kuyruk kaldırma ve gövdeyi dik tutma ile birlikte kabarma ve sessizleşme.

Bunlardan biri varsa kuşu aynı gün getirin. Kliniğimiz gece de hafta sonu da açıktır; kararsız kaldığınızda gece ve hafta sonu sayfası yardımcı olur.

Sık görülen sebepler

Solunum yolu enfeksiyonu. Bakteri, mantar ve virüs kaynaklı olabilir; kafes kuşlarında sık görülür.
Hava kesesi akarı. Özellikle kanaryalarda ve iskete türlerinde. Gece duyulan tıklama sesi tipiktir.
Solunan zehirler. Yapışmaz tava dumanı kuşu dakikalar içinde öldürebilir. Ayrıntısı kuşlar için evdeki tehlikeler yazısında.
Yumurta tıkanması. Dişi kuşta yumurta, hava keselerine baskı yaparak solunumu zorlaştırır. Karnı şiş ve kuş ıkınıyorsa acildir.
Kalp ve karaciğer sorunları. Karın içindeki büyüme akciğere yer bırakmaz.
Tümörler. Muhabbet kuşlarında görece sık.

Yola çıkmadan önce

Arayın. Kuş vakalarında hazırlık farkı büyütür.
Sıcak tutun. Nefes darlığı olan kuş çabuk üşür. Taşıma kabının üstünü örtün, kaba doğrudan sıcak hava üflemeyin.
Az elleyin. Yakalamak ve tutmak nefes darlığını ağırlaştırır. Kuşu kovalamayın; kafesiyle birlikte getirebiliyorsanız getirin.
Kafesi temizlemeyin. Dışkının hali bize bilgi verir.
Yem ve suyu kabın içinden çıkarın. Yolda devrilip kuşu ıslatır ve üşütür.

Yapmayın

Kuşa kendi başınıza antibiyotik vermeyin. Marketlerde satılan “kuş damlaları” çoğu zaman içeriği belirsizdir ve gerçek tedaviyi geciktirir.

Kuşu ısıtmak için doğrudan ısı kaynağının önüne koymayın; ısınan kuş su kaybeder.

Hasta bir kuşu banyo yaptırmayın.

Nefes değil ama aynı ölçüde acil

Kedi ya da köpek ısırığı, çizik ya da ağza alma. Kedinin ağzındaki bakteriler kuşta saatler içinde ölümcül enfeksiyon yapar; yara görünmese bile aynı gün getirilmelidir. Acil belirtilerin tamamı acil sayfasındadır.