Diş Sağlığı
Diş taşı temizliği (detartraj), diş röntgeni, çekim ve ağız cerrahisi. Anestezi altında yapılır, çünkü asıl hastalık diş etinin altındadır.
Diş hastalığı kedi ve köpeklerde en sık görülen ve en çok gözden kaçan sorunlardan biridir. Üç yaşına geldiğinde hayvanların büyük bölümünde bir dereceye kadar diş hastalığı bulunur.
Gözden kaçmasının sebebi basit: hayvanlar ağız ağrısını göstermez. Yemeye devam ederler, oyun oynarlar, ve sahibi “iştahı yerinde, demek ki ağrısı yok” diye düşünür. Diş temizliğinden sonra en sık duyduğumuz cümle, hayvanın yıllardır ilk kez oyuncağına dokunduğudur.
Diş taşı neden bir hastalık
Diş taşı görüntü sorunu değildir. Diş eti çizgisinin altında büyüyen bakteri tabakası, dişi kemiğe bağlayan dokuyu eritir. Diş sallanır, kök çevresinde apse gelişir ve ağrı süreklileşir. Ağızdaki bu iltihabın kalp, böbrek ve karaciğer üzerindeki yükü de bilinen bir konudur.
Belirtileri ve evde nelere bakılacağı köpeğimin ağzı kokuyor yazısında ayrıntısıyla anlatılıyor.
Detartraj: diş taşı temizliği
İşlem genel anestezi altında yapılır ve şu adımları içerir:
- Ağzın tamamının değerlendirilmesi, her dişin tek tek kontrolü
- Diş eti üstündeki ve altındaki taşın ultrasonik aletle temizlenmesi
- Diş eti ceplerinin ölçülmesi
- Gerekiyorsa diş röntgeni ile köklerin değerlendirilmesi
- Kurtarılamayacak dişlerin çekilmesi
- Parlatma; pürüzsüz yüzeye plak daha yavaş tutunur
Asıl iş diş etinin altındadır. Görünen yüzeyi temizlemek ağzı temiz gösterir ama hastalığı olduğu yerde bırakır.
Diş röntgeni neden gerekir
Dişin görünen kısmı sağlam dururken kökü eriyor olabilir. Kedilerde diş eriyikleri sıktır: dişin yüzeyi diş etine yakın yerden erir, dokunulduğunda çok ağrır ve dışarıdan bakınca fark edilmez.
Röntgen olmadan hangi dişin kalacağına ve hangisinin çekileceğine tam olarak karar verilemez.
Diş cerrahisi
Temizliğin ötesine geçen durumlar: kırık dişlerin çekimi, kök apselerinin boşaltılması, gömülü ve fazladan dişler, diş eti ve ağız içi kitlelerin alınması, çene kırıklarının onarımı, yarık damak onarımı ve kedilerde tüm ağzın ağır biçimde iltihaplandığı stomatit tablosunda yapılan çekimler.
Cerrahi öncesi hazırlık, izleme ve ağrı yönetimi cerrahi hizmetler sayfasındaki düzenle aynıdır.
Anestezi
En sık duyduğumuz çekince budur ve konuşulmayı hak ediyor.
Anestezi risk taşır, bunu yok saymayız. Riski küçülten şey hazırlıktır: öncesinde muayene, kan tahlili, gerekiyorsa kalp değerlendirmesi, işlem boyunca damar yolu, solunum ve kalp takibi, vücut sıcaklığının korunması ve uyanma sürecinde gözlem.
Kalp hastalığı şüphesi olan hayvanlarda anestezi öncesi ekokardiyografi planı değiştirebilir.
Sonrasında evde
Temizlikten sonra yapılacak en etkili şey düzenli fırçalamadır ve alışkanlık kurulursa hayvanların çoğu kabul eder.
- Kedi ve köpekler için üretilmiş macun kullanın. İnsan diş macunu kullanılmaz: flor ve bazen zehirli olan ksilitol içerir
- Birkaç gün yalnızca macunu parmağınıza sürüp yalatın, fırça sonra gelsin
- Dişin dış yüzeyine odaklanın; iç yüzeyi dil büyük ölçüde temizler
- Günde bir kez, otuz saniye yeter. Haftada bir yapılan uzun bir seans işe yaramaz
Çiğneme ödülleri ve su katkıları yeni plağın sertleşmesini yavaşlatır. Oluşmuş taşı hiçbiri sökmez.
Sık sorulanlar
Anestezisiz diş temizliği yaptırsam olmaz mı?
Olmaz. Anestezisiz temizlik yalnızca dişin görünen yüzeyindeki taşı alır. Hastalık diş etinin altındadır ve orası uyanık bir hayvanda temizlenemez, kökler değerlendirilemez, diş röntgeni çekilemez. Dişler temiz görünür, hastalık yerinde kalır.
Köpeğim yaşlı, anestezi riskli değil mi?
Her anestezinin riski vardır ve bu risk öncesinde muayene, kan tahlili ve işlem boyunca izlemeyle azaltılır. Karşı tarafta duran şey de gerçektir: yıllarca süren ağrı ve devam eden enfeksiyon. İleri yaş tek başına engel değildir.
Dişleri çekilirse yiyebilir mi?
Evet. Hayvanlar çekimden sonra şaşırtıcı biçimde iyi yer, çoğu zaman öncekinden daha iyi, çünkü ağrı kalkmıştır. Gerekirse mama kıvamı ayarlanır.
Ne sıklıkla gerekir?
Hayvana göre değişir. Küçük ırk köpeklerde ve bazı kedilerde daha sık, bazılarında birkaç yılda bir. Her yıllık kontrolde ağzı değerlendirip size söyleriz.